MAOA Geni Nedir? MAOA geni X kromozomu ile kalıtılan bir gen olup, norepinefrin, dopamin ve serotonin nörotransmitterlerini metabolize eden mitokodriyal enzim olan monoamin oksidaz A’yı kodlar.
MAOA genetik varyantlarının MAOA aktivitesini farklı derecelerde etkileyerek enzim aktivitesinde oluşan azalma sonucunda davranış değişikliklerine yol açtığı düşünülmektedir.
MAOA geni nasıl ve kimler tarafından bulunmuştur:
MAOA geni üzerinde pek çok araştırma yapılmıştır. Bunlardan en ünlüsü Caspi’nin ve arkadaşlarının 2002 yılında yayınladığı araştırmadır. Bu araştırmada hemen her bireyde bulunan MAOA geninin, başlatıcı bölgelerindeki değişikliğe göre yüksek faaliyetli ve düşük faaliyetli iki tipinin farklı davranışlara sebebiyet verdiği gösterilmiştir. Yapılan bir araştırmada Yeni Zelanda, Dunedin’de doğan, hayatlarının belirli evrelerinde çevrelerinden kötü davranışlara maruz kalmış olan erkekler incelenmiş; MAOA geni faaliyeti düşük olan bireylerin normal gen faaliyetine sahip olan bireylere göre 4 kat daha fazla suça karıştığı tespit edilmiştir.
MAOA geninin faaliyeti düşük olanlar çevrelerinden kötü muamele görmeseler dahi diğerlerine kıyasla daha az sosyalleşebilmektedir. Bu araştırma düşük faaliyetli MAOA geninin, çevresel faktörlerin de etkisiyle kişiyi saldırgan ve anti sosyal davranışlara daha meyilli hale getirdiğini göstermektedir.
MAOA geninde düşük faaliyetin belirtileri:
Düşük faaliyetli MAOA geninin belirtileri genelde agresiflik ve kişilik bozukluklarıdır. MAOA geni faaliyeti düşük olanlar, faaliyeti yüksek olanlara göre suç işlemeye daha yatkın olurlar. Bu kişilerde şizotipal kişilik bozukluğu (Şizofreni pozitif, negatif belirtiler, bilişsel bozulma, dezorganizasyon ve benzeri boyutlardan oluşan ve bu boyutların farklı düzeylerde kesişimi nedeniyle farklı görünümlerle karşımıza çıkan bir bozukluk) veya depresyon gibi psikolojik hastalıklar görülebilir. Ayrıca bu gendeki düşük faaliyet bağımlılıklara da sebep olabilir. MAOA genindeki bozukluklar, kendine benzeyen pek çok gen gibi tedavi edilebilmektedir.
Bu yazımda MAOA geninden ve düşük faaliyetinden bahsettim. Okuduğunuz için teşekkür ederim.
Kaynakça
MISIR, E. ve ALPTEKİN, K.(2020). Şizotipi kavramı ve şizotipal kişilik bozukluğu, Erişim Adresi: https://jag.journalagent.com/kpd/pdfs/KPD-27576-REVIEW-MISIR.pdf
KAYA, H., KAYA, Ö.B. ve DİLBAZ, N.(2017) Alkol Kullanım Bozukluğunun Genetiği (Güncel Bağımlılık Araştırmaları) Cilt:1 Ek:1, Erişim Adresi: http://www.currentaddiction.org/uploads/files/car.20170705081115_tr.pdf
KISA, A.C. (t.y). Araştırmalar Işığında Hukuk ve Genetik Üzerine Kısa Bir Analiz
ARISOY, Ö.(2004). Psikiyatrik Genetik, Düşünen Adam Dergisi, Erişim Adresi: https://arsiv.dusunenadamdergisi.org/ing/DergiPdf/DUSUNEN_ADAM_DERGISI_19714daa10d04fb79c91170a4f05b4dd.pdf
