Görüntülenme 1

Ruh sağlığımız; düşüncelerimizi, hissettiklerimizi ve olaylar karşısında verdiğimiz tepkileri belirleyen önemli bir unsurdur. Ayrıca sosyal yaşamdaki etkinliğimiz ve stresle baş edebilme kabiliyetimiz de büyük ölçüde ruh sağlığımızın durumuna bağlıdır. Yani ruh sağlığı yaşamın her alanında çok önemlidir.

Ruhsal bozukluk; mental bozukluk, sıkıntı, bilişsel işlevlerin bozulması gibi ruhsal sağlık sorunlarını ifade eder. Ruhsal bozukluklar düşüncemizi, duygumuzu, ruh halimizi, davranışlarımızı, sosyal ilişkilerimizi etkiler. Ara sıra veya uzun süreli olabilirler.

Ruhsal Bozukluklar Neden Olur?

Akıl hastalıklarının tek bir nedeni yoktur. Birçok şey sebep olabilir. Genler, aile geçmişi, stres, geçmişte yaşanmış olaylar, travmatik beyin hasarı, annenin hamileyken virüs veya zehirli maddelere maruz kalması, yalnızlık bunlara örnek olarak verilebilir.

Ruhsal Bozukluklar Nasıl Önlenir?

Bozuklukları önlemenin kesin bir yolu yoktur. Ruh sağlığını kötü etkileyecek durumlardan uzak durmak sizi ruhsal bozukluklardan da uzaklaştırabilir.

Ruhsal Bozuklukların Belirtileri Nelerdir?

Akıl hastalığının belirtileri rahatsızlığa, koşullara ve diğer faktörlere bağlı olarak değişebilir. Akıl hastalığı semptomları düşünce, duygu ve davranışlar üzerinde etkili olabilir.

Semptomların bazıları şunlardır:

  • Üzgün hissetmek veya keyifsiz olmak
  • Kompleks düşünme veya konsantre olma yeteneğinde yaşanan azalma
  • Endişe, aşırı korku veya aşırı suçluluk duyguları
  • Aşırı ruh hali değişiklikleri
  • Arkadaşlardan ve aktivitelerden çekilme
  • Yorgunluk, düşük enerji ve uyku sorunları
  • Gerçeklikten kopma (hayaller), paranoya ve halüsinasyonlar
  • Günlük problemlerle ve stresle baş edememe
  • Durumları anlamakta, insanları anlamakta ve ilişki kurmakta zorluk
  • Alkol veya uyuşturucu kullanımıyla ilgili sorunlar
  • Yeme alışkanlıklarında büyük değişiklikler
  • Cinsel dürtü değişiklikleri
  • Aşırı öfke, kin veya şiddet
  • İntihar düşüncesi

Ruhsal Bozukluklar Nasıl Tedavi Edilir?

Her bozukluğun kesin bir tedavisi yoktur. Hastalar; rahatlamak için veya semptomlarını yönetmek için ilaç alabilir, bazı terapi yöntemlerini kullanabilir, sosyal destek veya eğitim alabilirler.

Bazı durumlarda daha yoğun tedaviye ihtiyaç duyulabilir. Akıl hastalığı şiddetliyse veya kişinin kendine veya bir başkasına zarar verme riski varsa bir psikiyatri hastanesine gitmesi gerekebilir.

Bazı Ruhsal Bozukluklar

Depresyon

Depresyon ruhsal bir bozukluktur. Her yaşta olabilir, ancak genelde gençlerde başlar. Kadınlarda daha yaygındır. Kadınlar ayrıca bebeğinin doğumundan sonra doğum sonrası depresyonu yaşayabilirler. Bazı insanlar kışın mevsimsel duygudurum bozukluğu yaşar.

Depresyonun Nedenleri

Genetik, çevresel, psikolojik faktörler dahil olmak üzere çeşitli nedenleri vardır.

Depresyonun Belirtileri

  • Üzgün veya boş hissetmek
  • Favori aktivitelere ilgi kaybı
  • Aşırı yeme ya da aşırı iştahsızlık
  • Uyuyamamak ya da çok fazla uyumak
  • Çok yorgun hissetmek
  • Umutsuz, sinirli, endişeli veya suçlu hissetmek
  • Ağrılar, acılar, baş ağrıları, kramplar veya sindirim sorunları
  • Ölüm veya intihar düşünceleri

Depresyonun Tedavisi

Antidepresanlar, konuşma tedavisi veya her ikisi de dahil olmak üzere depresyon için etkili tedaviler vardır.

Anksiyete Bozukluğu

Anksiyete, korku ve huzursuzluk hissidir. Terlemeye, huzursuz ve gergin hissetmeye veya hızlı kalp atışlarına neden olabilir. Anksiyete bozukluğu olan kişiler için korku süreklidir ve bir süre sonra bunaltıcı seviyede olabilir. Belirtiler iş performansı, okul çalışmaları ve ilişkiler gibi rutin aktiviteler üzerinde etkili olabilir. Çeşitli anksiyete bozuklukları vardır.

  • Yaygın Anksiyete Bozukluğu: Yaygın anksiyete bozukluğu olan kişiler sağlık, para, iş ve aile gibi sıradan konular hakkında endişelenirler. Ancak endişeleri aşırıdır.
  • Panik Bozukluğu: Panik bozukluğu olan kişilerde panik atak vardır. Bunlar; tehlikenin olmadığı, ani, tekrarlanan korku dönemleridir. Ataklar hızla başlar ve birkaç dakika veya daha uzun sürebilir.
  • Fobiler: Fobisi olan insanlar, tehlikeli olan veya olmayan belirli nesne, veya durumlara karşı yoğun korkuya kapılırlar. Yaygın fobilerden bazıları: örümcekler, uçmak, kalabalık yerlere gitmek ve sosyal ortamlarda bulunmak.

Anksiyetenin nedeni tam olarak bilinmemektedir. Genetik, stres ve çevresel faktörler rol alabilir.

Farklı anksiyete bozukluklarının farklı semptomları olabilir. Ama bazıları hepsinde ortak görülür:

  • Kontrol edilmesi zor olan endişeli düşünceler. Kişiyi huzursuz veya gergin hissettirir ve kişinin günlük hayatına müdahale ederler. Kaybolmazlar ve zamanla daha da kötüleşebilirler
  • Hızlı kalp atışı veya çarpıntı, açıklanamayan ağrı ve sızılar, baş dönmesi ve nefes darlığı gibi fiziksel belirtiler
  • Eskiden yapılan günlük aktivitelerden kaçınmak gibi davranış değişiklikleri

Şizofreni

Şizofreni ciddi bir beyin hastalığıdır. Şizofreni rahatsızlığına sahip olan insanlar olan insanlar, var olmayan sesler duyabilir veya var olmayan varlıklar görebilirler. Başkalarının kendilerine zarar verdiğini düşünebilirler. Bazen anlamsız cümleler kurabilirler. Bozukluk, hayatlarını fazlasıyla zorlaştırır.
  
Şizofreni belirtileri genellikle 16 ila 30 yaş arasında başlar. Erkekler genellikle kadınlardan daha genç yaşta semptom gösterir. Şizofreni rahatsızlığının 45 yaşından sonra ortaya çıkma ihtimali düşüktür.
  
Üç tür semptom vardır.

  • Psikotik belirtiler bir kişinin düşüncesini bozar. Bunlara halüsinasyonlar, sanrılar (doğru olmayan inançlar), düşünceleri organize etmekte güçlük çekmek ve garip hareketler dahildir.
  • Olumsuz belirtiler, duyguları göstermeyi ve normal şekilde çalışmayı zorlaştırır. Kişi depresif ve içine kapanık görünebilir.
  • Bilişsel belirtiler düşünce sürecini etkiler. Bunlar bilgiyi kullanma, karar verme ve dikkat etme sorunlarını içerir.

Şizofreniye neyin sebep olduğuna dair kesin bir bilgi bulunmamaktadır. Genler, çevre, beyin kimyası rol oynayabilir.
 
Tedavisi yoktur. Tıp, semptomların çoğunu kontrol etmeye yardım edebilir. İlaç kullanımıyla ilgili halen çalışmalar yürütülmektedir. Ek tedaviler, hastalıkla günden güne başa çıkmaya yardımcı olabilir. Bunlar terapi, aile eğitimi, rehabilitasyon ve beceri eğitimini içerir.

Kaynakça

Mayo Clinic. (t.y.). Mental Illness. Erişim Adresi: https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/mental-illness/symptoms-causes/syc-20374968?p=1
Medline Plus. (t.y.). Mental Disorders. Erişim Adresi: https://medlineplus.gov/mentaldisorders.html
Medline Plus. (t.y.). Depression. Erişim Adresi: https://medlineplus.gov/depression.html
Medline Plus. (t.y.). Anxiety. Erişim Adresi: https://medlineplus.gov/anxiety.html
Medline Plus. (t.y.). Schizophrenia. Erişim Adresi: https://medlineplus.gov/schizophrenia.html